Jeugd- en Kinderzorg

Uitbesteding in pleeggezinnen vindt sinds de Middeleeuwen plaats in Vlaanderen, en niet alleen in de context van de jeugd- of kinderzorg. 
Ook andere mensen die er behoefte aan hadden werden in pleeggezinnen geplaatst : armen, gehandicapten, geesteszieken, ouden van dagen. Die komen in de volgende pagina’s nog aan bod.
Onder bovenstaande titel ‘Jeugd- en Kinderzorg’ en de onderliggende pagina’s beperken we ons tot de context waarin de uitbesteding of gezinsplaatsing van kinderen en jongeren plaatsvond tussen de 16de en 21ste eeuw.

Drie tradities

De oudste traditie in de geschiedenis van de bijzondere jeugd- en kinderzorg in Vlaanderen is ongetwijfeld de bijstand aan kinderen met ontoereikende middelen van bestaan : behoeftige wezen en vondelingen, maar ook verlaten kinderen. Voor hen sprongen sinds de late Middeleeuwen de armentafels en de godshuizen in, vanaf 1796 de Burelen van Weldadigheid en de Burgerlijke Godshuizen, sinds 1925 de Openbare Onderstand (COO), en sinds 1976 het Openbaar Maatschappelijk Welzijn (OCMW).

In de 19e eeuw schonk men ook aandacht aan kinderen die naar de maatstaven van toen met ontoereikende psychologische, pedagogische en morele steun moesten overleven. Het ging om straatkinderen, jonge delinquenten, maar ook om verwaarloosde en mishandelde kinderen. Hier vooral werd met een beschuldigende vinger naar de ouders gewezen. Dit werd de zorg van de kinderbescherming (KB), geregeld met de wet van 1912, in 1965 omgedoopt tot jeugdbescherming en vanaf 1985 de bijzondere jeugdbijstand (BJB).

Tezelfdertijd organiseerde men bijstand aan kinderen uit gezinnen met ontoereikende familiale, maatschappelijke of sociale steun. Hun ouders hadden het wel goed met hen voor, maar om redenen van sociaal en familiaal isolement, ziekte, onregelmatige arbeid, enz.. lukte het hen niet om een sociaal aanvaardbaar gezinsleven uit te bouwen. Dit werd voornamelijk de zorg van het kinderwelzijn (KW), sinds 1919 behartigd door het Nationaal Werk voor Kinderwelzijn (NWK), en sinds 1984 door Kind en Gezin (K&G).

Eerste versie 11 januari 2020
Laatste aanpassing :